Jaka jest rzeczywista rola każdego ze składników chemicznych?

Każdy składnik chemiczny w recepturze ma konkretną funkcję. Pewne składniki nadają produktowi aktywność, inne mogą ułatwiać jego rozpuszczalność w wodzie, jeszcze inne nadają mu przyjemny zapach lub kolor. Wszystkie razem tworzą produkt, który jest łatwy w użyciu i daje dobre rezultaty.
W tej części znajdują się informacje na temat głównych grup składników chemicznych i ich roli w produkcie.

Więcej informacji o zapachach można znaleźć tutaj.

UWAGA: Niektóre grupy składników mogą składać się z kilku „typów”, czyli podgrup, jak opisano poniżej.
Grupa Funkcja Typ Funkcja
Barwniki Nadają produktowi odpowiedni kolor.
Enzymy Enzymy to katalizatory zwiększające szybkość reakcji chemicznych, takich jak trawienie, czy procesy wzrostowe. W przemyśle środków czystości enzymy stosowane są do zwiększenia efektywności usuwania plam, wybielania, wzmacniania kolorów i ogólnego przyspieszania procesu czyszczenia. Mannanazy Mannanazy rozkładają mannany tworzące plamy (sos barbecue, czekolada, lody, pasta do zębów i inne), są więc stosowane do odplamiania.
Celulazy Celulazy poprawiają wydajność czyszczenia przez utrudnienie odkładania się pewnych zabrudzeń, takich jak sadza, glina i rdza na tkaninach bawełnianych. Ponadto celulazy chronią także tkaniny i kolory.
Lipazy Lipazy rozkładają tłuszcze tworzące plamy (masło, olej, łój i inne), są więc stosowane do odplamiania.
Amylazy Amylazy rozkładają skrobię tworzącą plamy (makaron, ziemniaki, pokarm dla dzieci i inne), są więc stosowane do odplamiania.
Proteazy Proteazy rozkładają białka tworzące plamy (trawa, krew, jajka, mięso i inne), są więc stosowane do odplamiania.
Hydrotropy Zwiększają rozpuszczalność detergentu w produkcie.
Inhibitory korozji Zabezpieczają przed korozją.
Konserwanty Chronią produkty przed wzrostem bakterii i rozkładem. Stosowanie konserwantów jest konieczne, w celu ochrony przed uszkodzeniem produktu spowodowanym przez mikroorganizmy oraz jego ochrony przed przypadkowym zanieczyszczeniem przez konsumenta.
Prekursory wybielacza Reagują z wodą uwalniając substancje wybielające. Katalizatory wybielacza Zwiększają wydajność składnika wybielającego środka piorącego, powodując że działa on w niższych temperaturach.
Aktywatory wybielacza Zwiększają wydajność składnika wybielającego środka piorącego, powodując że działa on w niższych temperaturach.
Regulatory pH Stosowane do ustalania kwasowości lub zasadowości produktu. Skala pH służy do określania kwasowości lub zasadowości roztworu. Czysta woda ma pH ok. 7, czyli odczyn neutralny. Roztwory kwaśne mają pH poniżej 7 (np.: cola: pH = 2,5). Produkty zasadowe mają pH wyższe niż 7 (np.: preparat do udrażniania rur: pH = 14). Środki czystości o pH kwasowym skutecznie usuwają kamień i rdzę. Środki czystości o pH zasadowym usuwają tłuste plamy.
Rozpuszczalniki Służą do rozpuszczania innych składników
Sekwestranty Zapobiega ujemnemu wpływowi wolnych jonów metali na działanie produktu, jego wygląd oraz stabilność. Fosfoniany Są to organiczne chelatory typu sekwestrującego. Chelatyzacja oznacza tworzenie stabilnych kompleksów z jonami, co powoduje ich związanie i niewchodzenie w reakcje. Powodują one usunięcie jonów metali z kąpieli przez ich chelatyzację, dzięki czemu nie przeszkadzają one innym procesom.
Składniki alkalizujące Zwiększają zasadowość środka czyszczącego ułatwiając rozpuszczanie zabrudzeń.
Substancje wiążące Wiążą składniki będące proszkami, na przykład w tabletki.
Substancje zapachowe Nadają produktom przyjemny zapach w opakowaniu i podczas używania. Zapachy Składniki zapachowe znajdujące się na liście alergenów, które wymagają oznaczenia na opakowaniu, jeśli ich stężenie w produkcie przekracza 0,01%.
Substancje ścierne Pomagają w mechanicznym usuwaniu różnych osadów z powierzchni, na przykład kamienia z płytek ceramicznych w kuchniach i łazienkach, spalenizny z blach i patelni itp.
Utleniacze Stosowane w środkach usuwających plamy przez utlenienie (wybielacze). Środki wybielające na bazie chlorzu Podchloryn sodu podczas używania rozkłada się na wodę i chlorek sodu, zwany potocznie solą kuchenną.
Środki wybielające na bazie tlenu Tlenowy środek wybielający, taki jak nadtlenowęglan sodu stosowany w produktach piorących i czyszczących jako wybielacz. Podczas prania zużywany jest nadtlenek wodoru, a węglan pozostaje.
Woda Służy do rozpuszczania innych składników
Wypełniacze Zwiększają objętość produktu przez rozcieńczenie, aby składnik aktywny w nim zawarty miał odpowiednie stężenie.
Wypełniacze aktywne Redukują efekt twardej wody poprzez usuwanie jonów wapnia i magnezu i zwiększając efektywność detergentów. Węglan sodu Soda (węglan sodu, Na2CO3) zwiększa wydajność prania przez podwyższanie pH roztworu. Soda także "uzdatnia" kąpiel wodną zmniejszając twardość wody, ponieważ jony są wytrącane w formie nierozpuszczalnych w wodzie węglanów wapnia i magnezu.
Krzemiany alkaliczne Krzemian sodu jest używany jako inhibitor korozji w automatach pralniczych oraz domowych pralkach. Zabezpiecza on wewnętrzne elementy metalowe pralek przed korozją.
Cytryniany Cytrynian sodu jest używany jako wypełniacz aktywny w bezfosforanowych proszkach do prania przeznaczonych do usuwania silnych zabrudzeń, środkach do prania ręcznego oraz proszkach do pralek automatycznych.
Polikarboksylaty Polikarboksylaty (PAA) są rozpuszczalnymi w wodzie polimerami o wysokiej zdolności absorbowania dwuwartościowych kationów, takich jak Ca2+ i Mg2+ z powierzchni stałych
Fosforany STPP (tripolifosforan sodu) to nieorganiczny wypełniacz aktywny o działaniu sekwestrującym. Sekwestracja oznacza tworzenie stabilnych kompleksów z jonami, co powoduje ich związanie i niewchodzenie w reakcje. STPP należy do grupy chemicznej fosforanów. STPP usuwa jony odpowiedzialne za twardość wody (wapnia, magnezu) na drodze sekwestracji.
Środki kontrolujące lepkość Odpowiadają za gęstość produktu.
Środki powierzchniowo czynne Służą do zmiany napięcia powierzchniowego wody ułatwiając czyszczenie, zwilżanie powierzchni, pienienie i emulgowanie (tworzenie równomiernej zawiesiny jednej cieczy w drugiej). Mydła Sole kwasów tłuszczowych powszechnie znane jako mydła. Mogą one być dodawane do produktów w formie kwasów tłuszczowych. Sole tworzone są w procesie produkcji. Mydła to środki powierzchniowo czynne powszechnie używane w środkach piorących i czyszczących.
Amfoteryczne środki powierzchniowo czynne Te środki są bardzo delikatne, dlatego są najczęściej używane w produktach do higieny osobistej oraz używanych w gospodarstwie domowym. Mogą być one anionowe (naładowane ujemnie), kationowe (naładowane dodatnio) lub niejonowe (bez ładunku) w zależności od kwasowości, czyli pH wody.
Kationowe środki powierzchniowo czynne W zmiękczaczach do tkanin oraz proszkach do prania ze zmiękczaczem odpowiadają one za proces zmiękczania tkanin. Są one najczęściej stosowane w płynach do płukania tkanin. Przykładem są estry czwartorzędowe, jedne z najczęściej stosowanych kationowych środków powierzchniowo czynnych w zmiękczaczach do tkanin. W środkach do mycia urządzeń sanitarnych kationowe środki powierzchniowo czynne pełnią rolę środków dezynfekcyjnych.
Niejonowe środki powierzchniowo czynne Te środki powierzchniowo czynne nie posiadają ładunku elektrycznego, dzięki czemu są odporne na deaktywację spowodowaną twardością wody. Bardzo skutecznie usuwają smary, dlatego są często stosowane w proszkach do prania, domowych środkach czyszczących oraz płynach do mycia rąk
Anionowe środki powierzchniowo czynne Te środki są szczególnie skuteczne przy tłustych zabrudzeniach i plamach z tłustej lub gliniastej ziemi. Reagują one w kąpieli wodnej z dodatnio naładowanymi jonami twardości wody (wapnia i magnezu) , co prowadzi do ich częściowej deaktywacji.
Deutsch Français Nederlands
Deutsch Français